Soorten trekhaken
Je denkt er niet dagelijks over na, maar als je een auto gaat kopen is er in de wereld van de trekhaak de nodige keuze. Die keuze wordt bepaald door een paar factoren: wat ga je trekken met de trekhaak en hoe vaak ga je dat doen? Breng je bijvoorbeeld wekelijks een volle aanhanger naar de stort of koppel je af en toe een fietsendrager aan de auto?
Ook de aandrijving van je auto heeft invloed op de keuze voor een trekhaak. Een dieselauto kan bijvoorbeeld vaak meer trekken dan een elektrische auto. We zetten de verschillende trekhaken op een rij.
Vaste trekhaak
De klassieker onder de trekhaken is de vaste trekhaak. Dit is ook de meest robuuste constructie die je kunt vinden en dus het meest geschikt voor intensief gebruik. De kogelstang zit aan een dwarsbalk vast die in de plaats komt van de stootbalk.
Het resultaat is een oerdegelijke constructie, maar cosmetisch is er wel wat op af te dingen. De trekhaak is namelijk permanent zichtbaar en kan bijvoorbeeld eventuele parkeersensoren in de weg zitten. Op moderne auto’s zul je dan ook vaker een verwijderbare of wegdraaiende trekhaak zien, of eigenlijk niet omdat dat nou juist de bedoeling is.
Afneembare trekhaak
Als je de trekhaak af en toe gebruikt, of als je het gewoon mooier vindt, kun je ook kiezen voor een afneembare trekhaak. Bij de afneembare trekhaak koppel je de kogelstang vast via een vergrendelsysteem dat, in het gunstigste geval, volledig aan het zicht is onttrokken.
Als je de trekhaak niet gebruikt, moet je deze in de kofferbak leggen. Het ziet er strakker uit en ook parkeersensoren slaan zo niet constant op hol. Het systeem is wel gevoelig voor roest en ophoping van vuil waardoor het minder goed kan gaan functioneren op termijn. Schoonmaken of afdekken van het systeem is daarom zeer aan te raden.
Wegdraaiende trekhaak
Het is de Rolls-Royce onder de trekhaken: de wegdraaiende trekhaak. Deze trekhaak wordt meestal af-fabriek geleverd bij nieuwe modellen en is een soort combinatie van de vaste en afneembare trekhaak.
De trekhaak zit namelijk wel permanent vast, maar wordt met een druk op een knopje losgelaten. Dan moet je deze handmatig wegklappen achter de bumper, of dit gebeurt zelfs automatisch. Voordeel is dat deze trekhaak niet zichtbaar is als je ‘m niet gebruikt en je ook geen vieze handen hebt van het afnemen van de trekhaak. Technisch is dit wel de meest complexe en daardoor ook de meest dure optie.
Flens trekhaak
De flens trekhaak is het werkpaard onder de trekhaken. Deze zie je vooral terug op bestelbusjes en andere bedrijfswagens. Deze trekhaak wordt met een aantal bouten gemonteerd op een montageplaat achter op een bestelbus.
Het voordeel is dat de kogelstang kan worden verwijderd of vervangen voor een ander onderdeel en dat de kogelstang ook in hoogte kan worden versteld. Dat laatste is prettig omdat de aanhanger zo horizontaal kan blijven, erg handig voor de stabiliteit.
RMC-trekhaak
De RMC-trekhaak is een populaire optie onder de bestuurders van hybride en elektrische auto’s die regelmatig met de fiets op pad gaan. De ‘Rear Mount Connector’ heeft een afwijkende vorm waardoor je er geen reguliere aanhanger aan kunt koppelen. Fietsendragers kun je er wél aan koppelen en dus kun je op deze manier fietsen meenemen achterop de auto.
Met deze constructie mag je geen gewicht trekken, maar wel dragen. Deze trekhaak is geïntroduceerd voor EV’s en hybride auto’s die geen of een laag trekgewicht hebben terwijl bestuurders wel een fietsendrager willen monteren.
Zelf monteren of laten doen?
De vraag of je de trekhaak zelf moet monteren of het laten doen hangt onder andere af van de leeftijd van jouw auto. Het monteren van de onderdelen is voor een handig iemand prima te doen, de moeilijkheid zit ‘m vaak in moderne elektronica.
Als je ervoor kiest om het te laten doen, dan is het goed om te shoppen. Bij een merkdealer kan het zomaar zijn dat je flink duurder uit bent dan bij een gespecialiseerde garage of universele keten, terwijl hetzelfde merk trekhaak gemonteerd wordt.
Elektronica en installatie
Bij oudere auto’s is het aansluiten van de elektronica relatief eenvoudig, al heb je er wel enige kennis voor nodig om dit project aan te pakken. Verder doe je er goed aan om een voertuigspecifieke kabelset te kopen om het leven wat makkelijker te maken.
Nieuwere modellen hebben software die moet worden aangepast bij het aansluiten van een trekhaak. Aangezien de gemiddelde bestuurder niet over de benodigde software of apparatuur beschikt, kom je al snel uit bij de garage om dit werk te laten uitvoeren. De software regelt de stabiliteit, het motormanagement en zorgt ervoor dat de parkeersensoren worden uitgeschakeld.
Kosten
Zelf een trekhaak monteren is de goedkoopste optie. Een vaste trekhaak kost zo’n 150 tot 250 euro, een afneembare trekhaak of RMC zo’n 300 tot 450 euro en een wegdraaibare trekhaak al snel ruim 500 euro. Daarnaast moet je nog 100 tot 150 euro rekenen voor een voertuigspecifieke kabelset.
Laat je het werk uitvoeren door een specialist, dan kom je voor een vaste trekhaak tussen de 450 en 800 euro uit. De RMC of afneembare trekhaak heb je voor tussen de 750 en 1.100 euro en een wegdraaiende trekhaak start bij 1.000 euro, al kan dat afhankelijk van het voertuig flink oplopen.
Kun je een tweedehands trekhaak monteren?
Een tweedehands trekhaak lijkt interessant als je kijkt naar de prijzen van nieuwe. Wettelijk gezien is het ook toegestaan om een gebruikte trekhaak te monteren. Toch zijn er kanttekeningen te plaatsen.
Zo weet je bijvoorbeeld niets over de geschiedenis van de trekhaak. Het kan er allemaal goed uitzien, terwijl de kogelstang wellicht gebogen is geweest. Daarnaast is het originele bevestigingsmateriaal vaak kwijt of in slechte staat. Vervangend materiaal is niet altijd sterk genoeg. Bij demontage worden kabels doorgaans doorgeknipt en dus zul je alsnog een nieuwe kabelset moeten kopen. En als een typeplaatje ontbreekt kan dit gevolgen hebben bij de APK.
Hoe monteer je een trekhaak?
Nu je weet welke trekhaken er zijn, kun je aan de slag. Een trekhaak monteren op een ouder model auto is een stuk eenvoudiger dan bij nieuwere modellen, die veel elektronische systemen hebben.
Het monteren van een trekhaak is daardoor inmiddels uitgegroeid tot een uitgebreide klus waar je de tijd voor moet nemen. Maar met de juiste gereedschappen en de goede materialen is het goed te doen. We hebben de stappen voor het monteren van een trekhaak voor je op een rij gezet.
1. Demontage en voorbereiding
De montage begint met stappen als het verwijderen van de achterbumper en soms ook achterlichten. Vervolgens maak je (indien nodig) een uitsnede in de bumper voor de trekhaak op basis van een mal. Doorgaans moet de stootbalk worden verwijderd, want de dwarsbalk voor de trekhaak komt hiervoor in de plaats.
Om te voorkomen dat het geheel kwetsbaar wordt, moet alles gereinigd worden van vuil en roest. De aanwezige coatings moeten ook verwijderd worden. Als je geboord hebt, dient dit ook gereinigd te worden en behandeld met anti-roestmiddel. Werk je met holle balken, dan moet alles afgekit worden om interne roest te voorkomen.
2. Onderdelen monteren
Als het tijd is voor de montage van de onderdelen, begin je met het plaatsen van de dwarsbalk. Zoals gezegd komt deze meestal in de plaats van de stootbalk en neemt deze die functie ook over. Om nog een beetje te kunnen manoeuvreren draai je de bouten handvast.
Als de dwarsbalk op de juiste plek zit, kun je met een momentsleutel de bouten op het voorgeschreven aanhaalmoment vastzetten. Dat is belangrijk om metaalmoeheid te voorkomen. Eventuele gaten en naden bewerk je met een roestwerend middel of kit je dicht. De bumper kun je nu weer terugplaatsen, ervan uitgaande dat je de uitsnede hebt gemaakt.
3. Kabelset aansluiten
Ervan uitgaande dat je een voertuigspecifieke kabelset hebt aangeschaft is de aansluiting ervan goed te doen. Moderne auto’s zijn vaak al voorbereid om een trekhaak aan te sluiten, in dat geval vind je een aansluiting in de kofferbak.
De handleiding van de kabelset of de auto zelf vertelt je waar je deze aansluiting vindt. Heb jij net een auto die de aansluiting voorin heeft, dan zul je een route moeten bepalen voor de kabels. Doorgaans zijn de dorpels hier het meest geschikt voor, fabrikanten gebruiken deze zelf ook. Dan is het nog een kwestie van stekkers aansluiten volgens de handleiding.
4. Inleren van de trekhaak
Hier zijn verschillende wegen mogelijk bij moderne auto’s. Sommige boordcomputers herkennen de nieuw aangesloten hardware en kunnen direct de nodige software installeren of inladen zodat je meteen klaar bent.
Veel Europese merken willen echter dat de software met diagnoseapparatuur wordt geïnstalleerd, met tussenkomst van een garage dus. Het kan dan gaan om een vinkje aanzetten of goedkeuring krijgen vanuit de fabriek.
Als de verlichting goed werkt, maar de boordcomputer herkent de trekhaak niet, ga dan ook naar de garage. Het kan zijn dat de installatie niet goed is gegaan of dat het systeem geholpen moet worden met de juiste software.
5. Keuren van de trekhaak
Een RDW-keuring is niet nodig voor een trekhaak. Om met vertrouwen op pad te gaan is het wel goed om te testen op werking. Als je de software via de garage hebt laten inlezen en installeren, vraag dan of ze een simulator aansluiten. Die test of alles goed is aangesloten.
Zelf testen kan ook: controleer dan de verlichting, of de parkeersensoren uitgaan met de auto in de achteruit en of er geen foutmeldingen verschijnen. Heb je een aanhanger of fietsendrager met LED-verlichting, dan kan deze een storingsmelding geven of niet aan gaan. In dat geval zijn er adapters die dit meestal oplossen.
