Het belang van je paard juist vervoeren
Het juiste en veilige vervoer van een paard kan het verschil maken tussen in alle rust en comfort op je bestemming aankomen en boetes, stress en – belangrijker nog – gevaarlijke situaties, schades en letsel voor het dier en omstanders. Kies daarom niet zomaar een trailer om je paard in te vervoeren, maar lees je goed in.
Stress en gevaarlijke situaties
Het welzijn van je paard staat voorop bij vervoer over de weg. Dat moet veilig en met zo min mogelijk stress gebeuren, zodat het dier rustig de trailer in en weer uit gaat. Enkele tips om stress en gevaarlijke situaties in de trailer tot een minimum te beperken:
Laat je paard rustig en zonder dwang kennismaken met de trailer en oefen regelmatig. Ga daarin elke keer een stap verder wanneer dat veilig kan.
Plan je route van tevoren en houd rekening met drukte, temperaturen en stops. Vermijd stilstaan zoveel mogelijk, met name in de zon. Duurt de rit langer dan 12 uur? Houd dan na 12 uur rijden een stop van minimaal 8 uur.
Check of de trailer en auto in goede staat zijn en de veiligheid in orde is voordat je vertrekt. Ga bij twijfel niet rijden.
Ventileer de trailer onderweg zonder dat het paard last krijgt van regen en harde wind of tocht.
Uiteraard is het essentieel dat het paard met een goede halster stevig en veilig vaststaat. Neem een reservehalster mee voor de zekerheid.
Beenbeschermers kunnen goed werken om je paard te beschermen, maar alleen als het paard eraan gewend is. Train hier dus mee als je ze wilt gebruiken.
Zorg op lange ritten elke 4 tot 6 uur voor voldoende water. Doe dit vaker als het warm is of het paard erg zweet.
Eten is belangrijk, maar zorg dat eventueel aangeboden hooi niet te stoffig is. Maak het bijvoorbeeld nat.
Urine en mest maken de trailervloer glibberig en zijn slecht voor de luchtkwaliteit. Verschoon de vloer dus op lange ritten om ademproblemen en glijpartijen voor het paard te voorkomen.
Zorg voor een EHBO-kit met de belangrijkste spullen. Raadpleeg je dierenarts wat voor jouw paard nodig is.
Aangekomen op de bestemming? Check of het paard alert en helder is, een gezonde temperatuur heeft en wil drinken en (binnen 2 uur) eten. Laat het paard minimaal een uur uitstappen. Maak de trailer schoon voordat je hem wegzet.
Wet en regelgeving
Bovenstaande tips vertellen je hoe je veilig met paard en trailer op pad gaat, maar nog niet wat de beste trailer is om je paard in te vervoeren. De beste keuze hangt met name af van het aantal paarden dat je wilt vervoeren. Hieronder gaan we daar dieper op in.
Weet dat het vervoeren van meer dan 2 paarden tegelijk, of het regelmatig vervoeren van paarden naar de slacht, niet gezien wordt als hobbymatig vervoer voor privédoeleinden en moet voldoen aan de eisen uit de transportverordening. In dat geval moet je altijd de volgende documenten kunnen tonen:
getuigschrift
vergunning
vervoersdocumenten
Vervoer je 1 of 2 paarden hobbymatig, dan hoef je deze documenten niet te tonen. Wel moet de trailer in goede staat zijn en mogen de dieren geen ziektes of open wonden hebben – tenzij ze direct naar een diergeneeskundige praktijk of kliniek worden vervoerd. Zorg dan wel voor een fit to travel-verklaring van de dierenarts.
Vervoer je de paarden de grens over? In andere landen kunnen andere regels gelden. Lees je in over de regels van het land waar je doorheen of naartoe reist. Bij internationaal transport is het altijd slim om alle papieren op orde te hebben.
Voordat we de verschillende trailers behandelen, is het goed om te weten dat in de meeste gevallen een aanvullend rijbewijs nodig is. Hieronder gaan we hier verder op in.
De verschillende soorten trailers
Paardentrailers zijn er in verschillende soorten en maten. Welke het meest geschikt is voor jouw paard(en), hangt af van verschillende zaken. Let in ieder geval op het volgende:
De wegligging van de trailer moet stabiel zijn, zodat de rit zo comfortabel en veilig mogelijk verloopt voor jou en jouw paard(en).
Er moet voldoende licht en zuurstof in de trailer kunnen komen, zonder dat deze tocht of juist verhit raakt.
De dieren moeten niet te veel ruimte hebben in de trailer, zodat ze niet heen en weer geschud kunnen worden of vallen. Wel is het prettig als je zelf nog langs je paard naar binnen kan en bij je paard kan. Ook moet je paard zich wel iets kunnen bewegen tijdens de rit.
Sommige trailers zijn voorzien van hout, bijvoorbeeld in de vloer of wanden. Hout is vaak goedkoper en makkelijker te repareren, maar vraagt meer onderhoud en gaat minder lang mee dan aluminium of polyester.
Er zijn tal van extra mogelijkheden, zoals een zadelkamer, vooruitloop en diverse extra’s om de aanhanger makkelijker los te verrijden. Kijk goed wat je hieraan wel en niet belangrijk vindt.
Kies een robuuste trailer van een betrouwbaar merk. De kosten zijn wat hoger, maar dat betaalt zich terug in veiligheid en comfort.
Er bestaan zowel geremde als ongeremde trailers. Buiten het feit dat geremde trailers vaak een veel hoger gewicht mogen hebben (een ongeremde trailer mag wettelijk nooit meer dan 750 kg inclusief lading wegen) is een geremde trailer stabieler, veiliger en comfortabeler.
1-paards enkelas
Je ziet ze niet veel meer, maar hier en daar wordt nog een enkelas trailer voor 1 paard aangeboden. Het voordeel van deze trailers is dat je soms met alleen een rijbewijs B al op pad kan (vanwege het lage gewicht). Nadelen zijn er ook, want voor veel paarden zijn ze te klein en de enkele as maakt de rit voor jou en je paard niet comfortabeler.
1,5-paards tandemas
Tegenwoordig heeft de 1,5-paards tandemas het stokje overgenomen van de enkelasser. Deze ligt veel prettiger op de weg en is net wat ruimer. Binnenin is ruimte voor een paard met of zonder veulen. Een groot voordeel is dat deze trailers vrij compact zijn, maar toch alle ruimte en comfort bieden. Bovendien kan je ze in allerlei uitvoeringen vinden en geheel naar wens aanpassen.
2-paards tandemas
In de 2-paardstrailer heb je uiteraard meer ruimte. Je kan er 2 paarden in vervoeren, maar hebt ook tussenschotten om eventueel de ruimte wat minder groot te maken voor 1 paard. Zorg wel dat het dier zijn balans goed kan vinden.
Het inladen kan rechtuit en de grote laadklep maakt instappen makkelijk. Let wel op dat een onzeker paard bij een klassieke trailer moeite kan hebben met de voor- en achterstang en dat het paard met het hoofd in de rijrichting staat. Dit maakt het moeilijker om balans te vinden.
3 of meer-paards tandemas
Voor het vervoer van meerdere paarden tegelijk is een 3- of zelfs 4-paards trailer een uitkomst. Deze ruime, grote trailers zijn vaak luxueus uitgerust met een zadelkamer en extra ventilatiemogelijkheden. Bedenk wel dat je met deze trailers meer dan 2 paarden gaat vervoeren en dus aan extra wettelijke eisen voor transport moet voldoen.
Koetsentrailer
Voor liefhebbers van rijden met paard en wagen zijn er speciale trailers waar ook een (kleine) koets, menwagen of marathonwagen op vervoerd kan worden. Achter het open gedeelte voor de koets is een afgesloten ruimte voor meestal 2 paarden.
Zijlader
Er zijn ook paardentrailers met een deur aan de zijkant. Deze worden zijladers genoemd. Vaak zijn deze geschikt voor bestuurders zonder aanhangerrijbewijs, maar niet altijd. Check dit dus altijd goed. Het paard staat met zijn hoofd tegen de rijrichting in en kan daardoor makkelijker zichzelf stabiel houden. Weet wel dat de manier van naar binnen lopen via een zijlader iets is dat je een paard moet aanleren.
Paardentrailer kopen of huren?
Als je niet vaak op pad gaat met je paard(en), kan een trailer huren slimmer zijn dan kopen. Zo heb je ook niet de ruimte nodig om de paardentrailer te stallen. Let er wel op dat de trailer die je huurt geschikt is voor jouw paard, type auto en rijbewijs. Daarop gaan we hieronder verder in.
Welk rijbewijs heb je nodig?
Uiteraard moet de bestuurder bevoegd zijn om de auto met paardentrailer te besturen. In de meeste gevallen is hiervoor een aanvullend rijbewijs nodig. Om te weten welk rijbewijs je nodig hebt, kijk je naar de maximale massa van de auto en de aanhanger.
De toegestane maximummassa vind je op het kentekenbewijs van de auto en de aanhanger. Dit is het gewicht van de auto of aanhanger zelf plus het maximale laadvermogen, dus het maximale gewicht waarmee je de auto of aanhanger mag beladen.
Voor de verschillende rijbewijzen gelden de volgende toegestane maximummassa’s:
Rijbewijs B: De aanhanger heeft een toegestane maximummassa van 750 kg of de aanhanger heeft een toegestane maximummassa van meer dan 750 kg, maar de combinatie van auto en aanhanger heeft een toegestane maximummassa van niet meer dan 3.500 kg.
Rijbewijs B+ (code 96): De combinatie van auto en aanhanger heeft een toegestane maximummassa van niet meer dan 4.250 kg.
Rijbewijs BE (gehaald na 19 januari 2013): De aanhanger heeft een toegestane maximummassa van niet meer dan 3.500 kg. Onder bepaalde voorwaarden mag je een aanhanger of oplegger met een maximummassa van meer dan 3.500 kg trekken.
Rijbewijs BE (gehaald vóór 19 januari 2013): Er geldt geen maximum voor de aanhanger of oplegger.
Rijbewijs C1 of C: De toegestane maximummassa van het trekkende voertuig is meer dan 3.500 kilogram en de toegestane maximummassa van de aanhanger is niet meer dan 750 kilogram.
Rijbewijs C1E of CE: De toegestane maximummassa van het trekkende voertuig en de aanhanger samen mag niet meer dan 12.000 kilogram zijn. Het trekkende voertuig mag een toegestane maximummassa van meer dan 3.500 kilogram hebben.
Hieronder zie je een aantal voorbeelden van verschillende combinaties van auto’s en paardentrailers, en het rijbewijs dat je nodig hebt om met deze combinaties te mogen rijden.
Is je auto geschikt voor het trekken van een trailer?
Dan is er ook nog de auto. Het zal je vast niet verbazen dat niet elk type auto met een trekhaak ook elk type aanhanger mag trekken. Waar moet je allemaal op letten?
Maximaal toegestane trekgewicht
Ten eerste moet de auto geschikt zijn om het gewicht van de beladen paardentrailer te trekken. Dit maximale trekgewicht kan je terugvinden op het kentekenbewijs. Die mag niet lager zijn dan de toegestane maximummassa van de trailer.
75%-regel
Om de trailer veilig te trekken, houd je de 75%-regel aan: het gewicht van de beladen trailer moet niet meer zijn dan 75% van het gewicht van de beladen auto. Dus weegt de trailer met paard(en) 1.600 kg? Dan is het slim om een trekauto te gebruiken die inclusief belading minstens (1.600/75)*100=2.133 kg weegt.
Benzine, diesel, hybride of elektrisch
De meeste auto’s zijn nog steeds benzineauto's en daar zitten goede trekauto's tussen. Moet je regelmatig een (zware) trailer trekken, dan kan het toch slim zijn om naar een andere brandstofsoort te kijken. Bij een benzineauto moet je namelijk vaak hoge toeren maken om voldoende trekkracht te hebben.
Diesels, hybrides en elektrische auto’s hebben bij lagere toeren (of zelfs direct) veel trekkracht en zijn daardoor fijne trekauto’s. Diesels mogen vaak veel gewicht trekken. Bij elektrische auto’s en nog vaker bij hybrides valt het toegestane trekgewicht soms tegen. Bovendien kan een aanhanger de actieradius van een elektrische auto met tot wel 60% verminderen. Op lange stukken betekent dit (veel) laadstops en dat geeft extra stress voor de paarden.
Handgeschakeld of automatisch
Veel mensen kiezen tegenwoordig voor een automaat in hun trekauto. Dat maakt het rijden een stuk makkelijker, maar de ene automaat is de andere niet. Let daarom hierop bij het uitkiezen van de trekauto met automaat en vraag het eventueel na bij de verkoper:
Oude automaten met weinig verzetten kunnen grote verschillen tussen de versnellingen hebben, wat (vooral in heuvelachtig gebied) vervelende verschillen in trekkracht kan veroorzaken.
Een 'traditionele' automaat met koppelomvormer kan het meest soepel langzaam rijden en van zijn plaats komen.
Kies je voor een automaat met dubbele koppeling? De zogenaamde natte koppeling is dan fijner dan de droge.
Continu variabele transmissies (cvt’s) zijn heel fijn om aanhangers mee te trekken, omdat die altijd in het juiste toerengebied hun werk kunnen doen.
Een automaat met verschillende schakelprogramma’s (Eco, Sport etc.) is fijn. Nog fijner is het als je de mogelijkheid hebt om zelf te schakelen.
