Met benzine- en dieselprijzen die richting de 4 euro per liter kruipen, wordt zakelijk reizen een steeds duurdere aangelegenheid. De huidige onbelaste kilometervergoeding van 23 cent lijkt plots een druppel op een gloeiende plaat. Wat zijn precies je rechten als werknemer?
De wettelijke vergoeding dekt de kosten niet meer
Sinds 1 januari 2024 bedraagt de maximale onbelaste reiskostenvergoeding 23 cent per kilometer. Dit bedrag was bedoeld als kostendekkende vergoeding, maar de realiteit heeft de wetgeving ingehaald. Met de huidige brandstofprijzen gaat dit geld grotendeels op aan brandstof alleen.
De werkelijke kosten van autorijden zijn namelijk veel hoger. Naast brandstof betaal je ook afschrijving, motorrijtuigenbelasting, verzekering en onderhoud. De ANWB berekent de totale kosten van autorijden op gemiddeld 45 tot 55 cent per kilometer, afhankelijk van je auto en rijgedrag.
Belangrijke nuance: de 23 cent is een maximum dat je werkgever belastingvrij mag uitkeren, geen wettelijke verplichting. Je baas mag dus minder geven, of zelfs niets, tenzij je cao andere afspraken bevat.
Meer dan 23 cent is mogelijk, maar wel belast
Je werkgever mag best meer dan 23 cent per kilometer vergoeden. Het extra bedrag boven de 23 cent wordt echter door de belastingdienst beschouwd als salaris. Hierover betaal je gewoon inkomstenbelasting tegen je marginale tarief.
Concreet voorbeeld: krijg je 35 cent per kilometer, dan is 12 cent belast inkomen. Bij een marginaal belastingtarief van 37 procent hou je daar ongeveer 7,5 cent netto van over. Je totale nettovergoeding wordt dan 30,5 cent per kilometer.
Voor werkgevers betekent dit dat ze ook werkgeverspremies moeten afdragen over het extra bedrag. Dit maakt een verhoging van de kilometervergoeding duurder dan het lijkt.
Strategieën om hogere vergoeding te verkrijgen
Controleer je cao grondig. Veel cao's bevatten automatische correctiemechanismen bij sterk stijgende brandstofprijzen of inflatie. Sommige sectoren hebben al tijdelijke toeslagen afgesproken voor 2024 en 2025.
Voer een zakelijk gesprek met je werkgever. Werkgevers hebben er geen belang bij dat medewerkers vertrekken vanwege onhoudbare reiskosten. Een tijdelijke verhoging van de kilometervergoeding, ook al is deze gedeeltelijk belast, kan een werkbare oplossing zijn.
Onderzoek hybride werkmogelijkheden. De goedkoopste kilometer blijft de kilometer die je niet rijdt. Een extra thuiswerkdag per week bespaart direct honderden euro's per jaar aan reiskosten.
De politieke realiteit
De regering toont vooralsnog weinig bereidheid om de belastingvrije grens te verhogen naar een realistisch niveau. Ook verlaging van de accijns op brandstof blijft uit. Werknemers en werkgevers moeten dus zelf oplossingen zoeken binnen het huidige fiscale kader.
Voor veel werknemers betekent dit dat de facto een deel van hun salaris opgaat aan het bekostigen van zakelijke kilometers. Een ontwikkeling die de arbeidsmarkt en mobiliteitspatronen de komende jaren flink kan beïnvloeden.
